Tussen een doos met vintage knopen vond ik een verweerd papieren etiket. Op het eerste gezicht leek het niet bijzonder, maar juist zulke kleine vondsten kunnen verrassend veel vertellen over de geschiedenis van de textielindustrie.
Op het etiket staat:
VEB Vereinigte Leinenindustrie
Prod.-Stätte I/3 8708 Großschweidnitz
Dat blijkt te verwijzen naar een staatsbedrijf in de voormalige DDR (Oost-Duitsland).
Wat betekent VEB?
De afkorting VEB staat voor Volkseigener Betrieb, oftewel een onderneming die eigendom was van de staat. Na de Tweede Wereldoorlog werden veel particuliere bedrijven in Oost-Duitsland genationaliseerd en samengevoegd tot grote staatsbedrijven. Deze produceerden uiteenlopende producten, van machines en meubels tot textiel en naaigaren.
Het etiket is afkomstig van de VEB Vereinigte Leinenindustrie, een groot textielbedrijf met meerdere productielocaties in Saksen. De fabriek in Großschweidnitz had haar oorsprong in de negentiende-eeuwse Duncan's Leinenindustrie, opgericht door de Britse ondernemer Sir William Duncan in 1870. Na de oorlog werd het bedrijf onderdeel van een staatscombinatie en groeide het uit tot een belangrijke producent binnen de Oost-Duitse textielindustrie. Na de Duitse hereniging kwam het bedrijf in andere handen en verdween uiteindelijk de oorspronkelijke fabriek.
Wat vertelt het etiket nog meer?
Op het etiket staat de tekst:
"Haushaltzwirn"
Dat betekent eenvoudigweg huishoudnaaigaren. Verder zien we onder andere:
- 30 tex × 3 – de dikte en samenstelling van het garen.
- Farbe: weiß – de kleur was wit.
- 40 Stück à 25 g – een verpakking met veertig klosjes van elk 25 gram.
- EVP – de afkorting van Einzelhandelsverkaufspreis, de officiële door de overheid vastgestelde verkoopprijs in de DDR.
Voor verzamelaars lijken dit misschien slechts technische gegevens, maar juist deze details laten zien hoe nauwkeurig de productie en distributie van textielproducten destijds waren georganiseerd.
Waarom bewaar ik zo'n etiket?
Hoewel mijn verzameling vooral uit vintage knopen bestaat, bewaar ik ook oude verpakkingen, zakjes en etiketten. Ze vormen samen het verhaal achter de knopen.
Een eenvoudig papiertje vertelt ons:
- waar een product werd gemaakt;
- hoe het werd verpakt;
- hoe de distributie verliep;
- en in welke economische en historische context het ontstond.
Dat maakt zulke vondsten minstens zo interessant als de knopen zelf.
🔎 Onderzoek loopt nog
Ik ben benieuwd of deze VEB-producten ook in Nederlandse fourniturenwinkels zijn verkocht. Heb jij oude verpakkingen, garen, knopen of fournituren uit de voormalige DDR? Of herken je dit etiket?
Ik hoor het graag!
Twee weten er meer dan één. Kennis is er om te delen.
Reacties
Een reactie posten