Doorgaan naar hoofdcontent

Knopen: Een Franse knopendoos vol herinneringen

Uit het Nederlands Knopenarchief

Soms koop je een doos knopen.

En soms koop je een stukje geschiedenis.

Deze prachtige voorraaddoos kwam via een verkoopster uit de omgeving van Lyon bij mij terecht. Nieuwsgierig naar de herkomst vroeg ik haar waar de partij oorspronkelijk vandaan kwam. Zij vertelde dat de knopen, monsterkaarten en andere fournituren afkomstig zijn uit Mercerie Cœur in Lyon.

Dat maakte mij natuurlijk nieuwsgierig.


Mercerie Cœur was veel meer dan een winkel. De familiezaak opende haar deuren in 1939 en groeide uit tot een begrip in Lyon. Generaties lang kwamen klanten er voor knopen, garens, linten, wol en alle denkbare fournituren. Volgens een mooi artikel van Rue89 Lyon stond de winkel vooral bekend om de persoonlijke aandacht, het vakmanschap en de warme sfeer. Zelfs nadat de eigenaresse officieel met pensioen was gegaan, bleef zij regelmatig in de winkel helpen en klanten adviseren. Het was een plek waar kennis en liefde voor het handwerk van generatie op generatie werden doorgegeven.

Toen ik deze doos opende, voelde dat ineens heel dichtbij.

Alleen de doos vertelt al een verhaal. Onder de europrijsstickers zitten oudere prijsetiketten verscholen. Een stille herinnering aan een winkel waar niets werd weggegooid zolang het nog bruikbaar was. Dezelfde doos deed jarenlang dienst achter de toonbank.

Binnenin liggen tientallen verschillende knopen in warme kleuren uit de jaren zestig en zeventig: abrikoos, honing, cognac en karamel. Sommige hebben een goudkleurige rand, andere lijken van hout maar zijn gemaakt van kunststof. Er zitten zelfs transparante lucite-knopen tussen.

Het mooiste detail is misschien wel de originele monsterkaart. Geen kaart die verkocht werd, maar een voorbeeldkaart waarmee klanten hun favoriete model konden uitzoeken. Daarna pakte de winkelier de bijpassende knopen uit de voorraaddoos. Dat de monsterkaart en de voorraad na al die jaren nog steeds bij elkaar zijn gebleven, maakt deze vondst extra bijzonder.

Terwijl ik de knopen sorteerde, moest ik denken aan alle mensen die deze doos ooit hebben geopend. De winkelier die nieuwe voorraad binnenkreeg. De klant die twijfelde tussen twee modellen. De naaister die precies de juiste knopen zocht voor een nieuwe jas of jurk.

Dat zijn de verhalen die je niet meer terugvindt in een catalogus.

En juist daarom bewaar ik dit soort vondsten.

Niet alleen om de knopen een tweede leven te geven, maar ook om de geschiedenis van kleine fourniturenwinkels levend te houden. Winkels waar vakmanschap, advies en persoonlijk contact vanzelfsprekend waren en die langzaam uit het straatbeeld verdwijnen.

Misschien worden deze knopen straks opnieuw op een jas, vest of tas genaaid.

Maar hun eerste verhaal hoeft daardoor niet verloren te gaan.

Dat is precies waar Het Nederlands Knopenarchief van Pearls & Roses voor staat.

“Niet alleen de knopen bewaren, maar ook de verhalen erachter.”


Bronnen


Reacties

Populaire posts van deze blog

Bezoek aan een Hellevoetsluis

Op een warme zonnige middag bracht ik een bezoek aan de eigenaresse van de hobbywinkel Happy Creation in Hellevoetsluis. Een gezellige fysieke winkel vol creatieve inspiratie en liefde voor hobby.  Maar weer een hobbywinkel, die haar fysieke deuren sluit. Natasja heeft besloten om te stoppen met haar winkel. De balans tussen moederschap, een baan, én een winkel runnen kan op een gegeven moment uit evenwicht raken. Zelf weet ik daar alles van. Jarenlang combineerde ik mijn baan met vier kinderen. Natasja gaat verder met haar webwinkel. Ik weet uit eigen ervaring dat h et digitaliseren van je winkel is niet zomaar iets. Producten beschrijven, mooi fotograferen, alles netjes uitstallen – dat vraagt tijd, aandacht en energie.  Nu ik met vervroegd pensioen ben gegaan en letterlijk tijd heb ‘vrijgekocht’ van mijn eigen spaarpotje, richt ik me volledig op mijn passie, hobby en liefde voor handwerken: fournituren, textiel en DIY-projecten.  En zo kwam ik ook bij deze eigenaresse...

Fournituren uit de fourniturenwinkel in de P.C. Hoofstraat te Amsterdam van 'Vrouwtje Vlijt'

Onlangs kreeg ik via via een prachtige partij band en knopen afkomstig van een van een fantastische mevrouw Anna Schade uit Amsterdam, die me deed denken aan mijn eigen moeder. Ze deelde dezelfde mentaliteit: nooit iets weggooien!  Alles kon ze wel weer ergens voor gebruiken. Omdat ze zoveel verzamelde, wilde ik niet worden zoals mijn moeder. Maar helaas de appel valt niet ver van de boom. Misschien ben ik inmiddels net zo erg als haar :-). Deze mevrouw Anna Schade of ook wel 'vrouwtje Vlijt' genoemd, is voor mij een toonbeeld van zuinigheid uit de vorige eeuwen, zoals mensen dat vroeger van nature waren. Ze had geen overheid of klimaatcampagnes nodig om hen te vertellen dat ze zuinig moest zijn op spullen. En zo is het ook met deze prachtige fournituren. De komende weken ga ik alle kantjes, bandjes, knopen en tressband uitsorteren en kijken wat we kunnen hergebruiken. Er zitten zoveel leuke oude patronen en motiefjes bij de kantjes en bandjes, perfect voor al je handwerkprojec...

Bezoek aan textielkunstenares in Zaandijk

Zaandijk Af en toe kom je vreemde voorwerpen tegen en heb je geen idee waar toe ze dienen, net als nu toen ik dit blokje tegen kwam. Tijdens mijn bezoek aan textielkunstenaar Ilja in Zaandijk, zag ik dit hulpmiddel voor het eerst. Ze vroeg me of ik wist waar het voor diende. Ik moest gelijk denken aan iets met knopen want alle kanten van deze houten kubus bevatten verschillende maten met een soort gaten er in. Het leek op de maten van een knopenmachine heb uit Egypte meegenomen. Nou ja, knopenmachine, je moet wel met de hand persen op een soort hendel. En het ding is loei zwaar. Geschikt voor echt handen arbeid dus.  Het blokje heeft ze gehouden en ik ging weg met de auto vol met DMC Colbert borduurwol geladen.  Het houten blokje is dus bedoeld om er iets in te persen. Welke andere hulpstukken of knopen er vroeger bij gebruikt worden is mij niet bekend. Er hoort zeker nog iets bij. De metalen basisknopen die je wilt stofferen.  Ik herinner me na lang nadenken en wat op he...